Iedere dag kijk ik uit op een van de mooiste kunstwerken van Amsterdam, de Oude Kerk. De stenen die al naar gelang het uur van de dag, de weersgesteldheid, steeds anders kleuren, de sierlijke torens met gouden bollen die schitteren in de zon.
Het is al weer een tijd geleden dat er op het plein bij de kerk opeens een beeldje van een vrouwenborst lag te blinken. Cadeautje van een ‘onbekende’ kunstenaar. Het was een uitgekiende plek, onder een boom, in de eerste zonnestralen. De overbuurvrouw klaagde dat ‘het zo’n lawaai gaf als er mensen overheen liepen’ en het beeldje werd door de gemeente naar een onooglijke plek verhuisd: onder een lantaarnpaal, pal naast een fietsenrek. Soms ligt er een fiets overheen. De stad is haar kunst niet waard.
Zo stierf ook het bijzondere project van Steve McQueen (Londen, 1969) in het Vondelpark, Blues before Sunrise, een voortijdige dood, omdat ‘fietsers (zonder licht) op elkaar zouden kunnen botsen’. Ook staat mij nog levendig voor de geest hoe de wethouder van cultuur, Carolien Gehrels, in 2006 met duidelijk genoegen een baksteen door de glazen Nieuwe Vleugel van het Stedelijk gooide. Weg ermee, niet meer van deze tijd, het idee dat passanten zomaar in het museum konden binnenkijken. In plaats daarvan nu een buitenproportionele badkuip van vele miljoenen tegen de achtergevel. Komt de toegankelijke beeldentuin achter het Stedelijk eigenlijk nog terug?
Om niet helemaal in mineur te blijven, hier nog twee van mijn favorieten in de stad. De ‘onbekende’ kunstenaar maakte ook het zagertje op de tak van een grote plataan in het Leidse Bosje. Zijn voeten zijn in de loop van de tijd vergroeid met de tak waar hij op staat.
Van dezelfde kunstenaar is verder de man met de vioolkist aan de Marnixstraat ter hoogte van de Bloemgracht, en het hoofd dat in de hal van het Muziektheater uit de vloer omhoog rijst. Verderop in het Kleine Gartmanplantsoen kruipen veertig bronzen hagedissen in het plantsoen rond. Ze heten Blauwe Jannen, naar een reuzenhagedis uit de zeventiende eeuwse dieren- en vogelverzameling van een zekere Jan Westerhof, die te bezichtigen was in zijn herberg aan de Kloveniersburg 87-89. Daar werden soms ook opvallende mensen tentoongesteld. In 1764 was er een Indiaan te zien, “Een Wilde, Sychnecta genaamt, van de Mohawk uyt Noord-America.” De maker van de bronzen hagedissen, Hans van Houwelingen (Harlingen 1957), bedacht ook een doorkijkgat, waaruit een paar hagedissen omhoog lijken te kruipen. Het is een verwijzing naar de Lijnbaansgracht die onder het wegdek en het plantsoen doorloopt.
Te vinden op Internet:
Kunst is overal 