Vanuit de herrie van de Wallen, de mensenmassa’s, de helle lichten, naar binnen in de Oude Kerk. Als de zware toegangsdeur achter je dichtvalt sta je in een heel andere wereld. Hier heerst het donker. Schemerige contouren van de pilaren, het silhouet van een enkele bezoeker, door de hoge ramen valt een vaag schijnsel naar binnen, uit de halfopendeur van een zijkapel tekent zich op de oude stenen vloer een scherpe driehoek af van licht. In het midden een tot aan het dakgewelf reikende kolom. Een zware aangehouden orgeltoon vult de ruimte. De sfeer is mysterieus en ook spookachtig, als in een verhaal van Edgar Allan Poe. ( Bewoog daar niet een grafsteen, heel even maar…)
Het is het werk van Germaine Kruip. Met weinig ingrepen en sobere middelen bereikte ze een maximaal effect, door simpelweg in de kerk het grote licht uit te doen en in de zijkapellen het licht aan. En verder, die intrigerende dunne kolom midden in de kerk, wat moet die voorstellen? Je kan er van alles bij bedenken, bijvoorbeeld de ladder uit de droom van Jacob, waar engelen op en afdalen (uit Genesis), het is hier immers een kerk, maar wie weet dacht de kunstenares ook wel aan de eindeloze kolom van Brancusi, een beroemd werk uit de kunstgeschiedenis, dat zou ook kunnen. Het mooie van de hele installatie vind ik dat het je eigen fantasie aan het werk zet, en dat is toch de bedoeling van een kunstwerk?
Interieur van de Oude Kerk (1661), Emanuel de Witte
Column Untitled (2011-2015), Germaine Kruip, marmer. Foto: Oude Kerk
Of dat voor iedereen geldt weet ik niet, maar mij nodigde de beschrijving niet direct uit om te gaan kijken: ‘…. door verlichting achterwege te laten wordt de architectuur volledig blootgesteld aan de cyclus van het natuurlijke licht….de bezoeker wordt aangespoord tot een intense vorm van bewustzijn over de ruimte waarin je je bevindt, de plaats die je hierin inneemt en de tijd die je hier doorbrengt….’ Waarom toch zulke hoogdravende nietszeggende taal? Voor zo’n aansprekend werk in de op zich al prachtige Oude Kerk. Aan de andere kant, het moet daar ook weer niet te druk worden. Het was juist zo spannend om rond te waren in de semi-duisternis van de bijna lege kerk. Gelukkig werkte de dame van de kassa mee. Ze raadde een groepje toeristen af om naar binnen te gaan, want volgens haar zag je toch niets in het donker.
Als je erheen gaat doe het dan vooral bij het invallen van de schemering, qua lichtinval de mooiste tijd.
De Oude Kerk Amsterdam, Geometry of the Scattering, Germaine Kruip, van ma. t/m za. 10-18 u, zo. 13-17.30, tot 27 maart.
Kunst is overal 