Zonder titel, Leo Vroegindeweij, 2017
Dit is een kunstwerk van Leo Vroegindeweij. Het is een van de 60 sculpturen van Art Zuid, deze zomer te zien op de Apollolaan en de Minervalaan.
En dit zagen we in de wei langs De Ronde Hoep Oost, even onder Oudekerk aan de Amstel. Een echte readymade. Zo zie je maar, kunst is overal.
Opgeslagen onder Geen categorie
Het wordt weer zomer en de grote kunstmachine draait op volle toeren: de Biënnale in Venetië en Athene, de Documenta in Kassel, de Skulptur Projekte in Münster, de KunstRai, artfairs, open atelierdagen, het kan niet op. We gaan er heen, we willen het allemaal zien, we willen op de hoogte blijven, we moeten er iets van vinden, ja, ik ook. Het is veel en aan het eind weet je eigenlijk niet precies meer wat je allemaal hebt gezien (gelukkig kan je alles nazoeken in de catalogi). Het is druk, je aandacht wordt voortdurend afgeleid, je blijft niet te lang kijken want je moet verder, er is nog zoveel te zien, de tijd dringt. Waarom er dan toch heen? Want je weet maar nooit… altijd is er de hoop op dat ene, unieke, kunstwerk dat je altijd zal bijblijven. Als je niet gaat weet je zeker dat je het niet zult zien.
Als tegenwicht wordt het misschien tijd voor een slow-art beweging, naar analogie van de slow-food beweging, die zich toelegt op het met aandacht nuttigen van zorgvuldig geproduceerd en toebereid voedsel, in niet te grote hoeveelheden. Zo zou je ook kunst tot je moeten nemen, in kleine hoeveelheden, met veel tijd en aandacht. Een tentoonstelling in het kader van de slow art, zo stel ik me voor, bestaat uit een beperkte keuze uit het oeuvre van één kunstenaar, met hoogstens vier à vijf bezoekers in de tentoonstellingsruimte. Of een enkel kunstwerk, dat kan ook. En verder, een slow-art tentoonstelling duurt minstens zes maanden. Of nog beter, altijd.
Zoals in het museum van moderne kunst in Bologna, met een verdieping geheel gewijd aan het werk van Giorgio Morandi (1890-1964 . Hij schilderde reeksen potten, vazen en flessen op kleine doeken, soms ook uitzichten vanuit zijn kamer in Bologna en zijn buitenhuis in de heuvels bij de stad. Het grootste deel van zijn schildersleven waren dat zijn onderwerpen. Zijn stillevens zijn eindeloze variaties op hetzelfde thema, in vage ondefinieerbare tinten, en het is alsof er altijd een licht waas overheen ligt. Het is de geschilderde lucht die op ieder schilderij al naar gelang de tijd van de dag, heel subtiel, haast onmerkbaar, van kleur verandert. Wij waren daar de enige bezoekers.
Giorgio Morandi, stilleven 1956
Voor een schilderij van Morandi kan je ook dichter bij huis terecht. In museum Voorlinden in Wassenaar hangt een werk van hem. Het valt een beetje weg in de grote hoeveelheid andere kunstwerken en ook de protserige vergulde lijst doet het geen recht. Maar als je ervoor staat vergeet je de rest.
In de Oude Kerk in Amsterdam is nu een enkel kunstwerk dat de hele ruimte vult. De oude grafstenen vloer in de kerk is bedekt met rechthoekige stukken goudkleurige folie, dat in het binnenvallende licht uit de hoge ramen de wanden en het hoge houten gewelf een gouden glans verleent. Het zijn reddingsdekens, aan de ene kant goud voor de warmte, aan de andere kant zilver om af te koelen. Ze worden gebruikt voor sportlieden en voor drenkelingen. Het is een mooi symbool voor deze kerk, waar ooit gebeden werd voor een behouden terugkeer van zeelieden. Maar nu, hoe kan het anders, denk je aan de drenkelingen die nog steeds iedere dag aanspoelen. En ook aan de doden van lang geleden, nu liefdevol bedekt.
Oude Kerk, Sarah van Sonsbeeck, 2017, foto Gert Jan van Rooij
MAMbo, via Don Minzoni 14, Bologna
Museum Voorlinden, Wassenaar
Tentoonstelling Sarah van Sonsbeeck, We all come on different ships, but we’re in the same boat, in de Oude Kerk, tot 17 september 2017
Opgeslagen onder algemeen
Amsterdam Zuid, richting Zuidas, heeft er weer een kunstplek bij. Voor de kunst kan je nu ook terecht in de kapel van een voormalig klooster aan het Beatrixpark. Eigenlijk stond het klooster, een lelijk bouwsel uit de jaren zestig, op de nominatie om gesloopt te worden. Dankzij de inspanningen van een buurtcomité dat toch nog genoeg mogelijkheden zag, is het behouden gebleven. Goed gezien, want het is een fijne plek geworden, met een restaurant en buitenterras aan het water. Van buiten doet de ronde doos van de tot Art Chapel omgedoopte kapel denken aan een verdwaalde UFO van lang geleden. In de grote ruimte binnen zorgen de rondom hoog geplaatste ramen en de koepel voor een perfecte lichtinval. De kapel werd indertijd door de architect Lau Peters ontworpen naar voorbeeld van de bedevaartkapel van Le Corbusier in Ronchamp.
Art Chapel interieur
Chapelle Notre Dame du Haut, Ronchamp, France, 1950 – 1955
Chapelle Notre Dame du Haut, Ronchamp, France, 1950 – 1955
In de kunstkapel is op het ogenblik een tentoonstelling met werk van Woody van Amen, Ni Haifeng, David Jablonowski, Jan Roeland, Maria Roosen, Leo Vroegindeweij en Ina van Zyl. Stuk voor stuk gerenommeerde kunstenaars, maar qua leeftijd en manier van werken een zeer divers gezelschap. Maarten Bertheux, oud-conservator van het Stedelijk Museum, bracht ze samen onder de titel Dingen, onder verwijzing naar de readymades van Duchamp en de waarde die de maatschappij en wijzelf aan objecten toekennen. Knap bedacht, want dat maakt van de tentoonstelling toch een samenhangend geheel. Van Woody van Amen (80 jaar) die al sinds de jaren zestig pop-art achtige objecten en assemblages maakt, zijn er bijvoorbeeld een soort martelwerktuigen, samengesteld uit afgedankte afslank- en massage apparaten, bedoeld als ironisch commentaar op onze consumentenmaatschappij. Uit het zitje van een die apparaten steekt een scherpe punt. Iets heel anders zijn de stillevens van Ina van Zyl (1971 Zuid Afrika) van een enkele bloem, een schelp, een glas. Zij werd vooral bekend vanwege haar schilderijen van uitvergrote lichaamsdetails, voeten, tenen, nagels, een tong, een strakgespannen slip. Zeer realistische afbeeldingen, maar die door de grootte van de details en naargeestige achtergrondkleuren ook iets spookachtigs krijgen.
Rosy (olie op doek), Ina van Zyl, 2006
Dan is er de stapel Delftsblauwe borden, waarmee Ni Haifeng (1964, China) iets wil zeggen over de macht van producenten. In de zeventiende eeuw werd het Delftsblauw gekopieerd van Chinees porselein, maar in onze tijd wordt het kopiëren door China van onze producten met alle mogelijke middelen bestreden. In 2012 maakte Ni Haifeng voor de Manifesta in Genk een gigantische waterval van resten stof, afkomstig uit Chinese fabrieken waar de spotgoedkope kleding voor het Westen wordt geproduceerd. Daar vond ik het een van de meest indrukwekkende installaties.
Erg mooi zijn de schilderijen van Jan Roeland (1935-2016), strakke kleurige vormen gebaseerd op alledaagse objecten zoals een envelop, een bril, een passer; verder veranderde Maria Roosen (1957) gewone gebruiksvoorwerpen in glazen kunstwerken met een spirituele betekenis. Wat David Jablonowski (1982, Duitsland) met plastic sheets vol Chinese tekens op een soort design display wilde vertellen werd mij niet duidelijk. Het had met communicatie te maken, dat wel. Ook ontging mij de bedoeling van de gipsen Atlasfiguur met zijn kop in een betonmolen van de beeldhouwer Leo Vroegindeweij (1955). Oude dingen die tot iets nieuws worden vermalen?
De verbeelding van alledaagse objecten in de kunst is niet nieuw. In de achttiende eeuw schilderde Chardin (1699-1779) al stillevens van huis-tuin- en keukenspullen. In in de jaren vijftig en zestig kwam de pop-art met tot kunstwerken getransformeerde alledaagse beelden, zoals soepblikken, vlaggen, winkelwagens. Voor de ware kunstenaar is geen enkel voorwerp te min. Ook een massage toestel niet.
Dingen, tot 2 april in de Art Chapel, Prinses Irenestraat 19 (aan het Beatrixpark), open van woe. tot zo. van 12 tot 17 u.
Opgeslagen onder algemeen
Kunst is overal 