Categorie archief: Geen categorie

Monumenten in New York

De Brooklyn Bridge heb je al zo vaak op foto’s en ansichtkaarten gezien, tot vervelens toe, o ja, New York, dat weten we nu wel. Maar sta je er voor, of eronder, of doemt hij opeens op aan het eind van een straat, dan is het toch een sensatie. Het is een kunstwerk, de sierlijke lijnen van de kabels, de monumentale gotische bakstenen bogen met daarop een vrolijk wapperende vlag, en daaronder het brede water, aan weerszijden de wolkenkrabbers van Manhattan en Brooklyn, inderdaad, reikend naar de hemel. Het is ook een sympathieke brug, hij is niet alleen voor autoverkeer, je kan er overheen wandelen of fietsen en op het grasveld onder de brug wordt er op zonnige dagen druk gespeeld en gepicknickt.

Bij de opening in 1883 was het de langste brug ter wereld – daar is Amerika goed in, de hoogste, de langste, de grootste. Manhattan, een woud van erecties. Om sceptici te overtuigen dat de brug sterk genoeg was, liet het circus Barnum er toen een stoet dieren overheen denderen, waaronder 21 olifanten. Tot nu toe heeft de brug het gehouden. De bouw heeft wel zijn tol geëist: de architect, John Roebling, stierf ten gevolge van een bouwongeval, zijn zoon aan de zgn. caissonziekte, evenals 27 arbeiders (de pijlers werden vanuit caissons op de bodem van de rivier verankerd). Eind 19e eeuw, de tijd van vele neostijlen in de architectuur, werd gekozen voor een gotische stijl voor de bogen. Het is een stijl die omhoog reikt, de hemel in.

over de Brooklyn Bridge

over de Brooklyn Bridge

De Amerikaanse futuristische schilder Joseph Stella (1877-1946) heeft zich vaak laten inspireren door de Brooklyn Bridge, voor hem het symbool van het samengaan van oude vormen en moderne techniek.  Zijn schilderij Bridge doet denken aan een altaarstuk, met de oprijzende lijnen van de brug, en aan de onderkant, als de predella van een altaar, gekleurde cirkels die de verschillende  lijnen van de ondergrondse moeten voorstellen – de aders van de stad die de bewoners van New Yorks uitgestrekte landschap met elkaar verbinden.

Joseph Stella, The Brooklyn Bridge: Variation on an Old Theme, 1939. Oil on canvas, 70 × 42 in. (177.8 × 106.7 cm). Whitney Museum of American Art, New York.

Joseph Stella, The Brooklyn Bridge: Variation on an Old Theme, 1939. Oil on canvas, 70 × 42 in. (177.8 × 106.7 cm). Whitney Museum of American Art, New York.

Dit alles overdenkend fietsten we over de brug van Brooklyn naar Manhattan, naar het 9/11 Memorial, ter herdenking van de slachtoffers van de aanval op de Twin Towers, het Pentagon en het neergestorte vliegtuig in Pennsylvania op 11 september 2001. Precies op de plek waar de Twin Towers stonden zijn nu twee rechthoekige vijvers, langs de kanten stroomt water dat doorstroomt naar een donker gat in het midden. Langs de kanten van de vijvers de namen van alle omgekomenen. Midden in het rumoer van de stad deze stille plek, omgeven door bomen en gras. Er zijn veel mensen, maar het is heel rustig.

National Memorial September 11,“Reflecting Absence”,  architecten Michael Arad en Peter Walker

National Memorial September 11,“Reflecting Absence”, architecten Michael Arad en Peter Walker

Een nieuw World Trade Center is bijna klaar. Hoger dan de oude Twin Towers. Het schijnt te moeten.

One World Trade, de hoogste toren van het nieuwe World Center, New York. David Childs van Skidmore, Owings & Merrill (SOM‘s )

One World Trade, de hoogste toren van het nieuwe World Center, New York. David Childs van Skidmore, Owings & Merrill (SOM‘s )

Het Ground Zero Master Plan is van Daniel Libeskind. Zie http://www.archdaily.com/272280/ground-zero-master-plan-studio-daniel-libeskind/

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Geen categorie

Nieuw voor oud

Er is al veel over geschreven, gezegd, en ik doe het nog een keer: het Rijksmuseum is prachtig geworden. Het weerzien met het joodse bruidje was een feest. Tegen de donkere achterwand komt het rood van haar jurk, het beroemde zachte licht op de handen en gezichten, beter uit dan ooit. Verder was het fijn dwalen door de vernieuwde zalen. Ook hoef je niet meer zoals vroeger eindeloos te zoeken naar de minutieus ingerichte poppenhuizen. Eén minpunt, de zolderverdieping twintigste eeuw. Ogenschijnlijk lukraak bij elkaar gezochte zaken, zoals een ameublement van Michiel de Klerk, het beeld van een Javaan in kleermakerszit, een concentratiekampjas uit Mauthausen, een Philips reclamefilm van Joris Ivens, een vliegtuig, Het laatste avondmaal van Marlene Dumas, en zo meer. Wat moeten we daarmee?

Het Joodse bruidje, Rembrandt van Rijn, omstreeks 1667

Het Joodse bruidje, Rembrandt van Rijn, omstreeks 1667

Die badkuip aan het oude Stedelijk, het blijft een vreemd aanhangsel. Maar daar binnen is het ook fijn ronddwalen langs oude bekenden en  veel onbekenden, die er misschien altijd al waren maar nu pas tevoorschijn gehaald. Een grote verrassing, de opstelling van de afdeling toegepaste kunst. Niet alleen de overbekende ontwerpen van Rietveld, Gispen, Friso Kramer, maar ook sieraden, scheerapparaten, serviezen, vazen als kunstwerken, van alles, tot en met nu. Als je nog meer wil zien trek je gewoon een la open. Dat geldt ook voor affiches en ander drukwerk.

Stedelijk Museum, beeld van het oorspronkelijke gebouw van A.W. Weissman, 1895 en het nieuwe gebouw ontworpen door Benthem Crouwel Architects. Foto John Lewis Marshall.

Stedelijk Museum, beeld van het oorspronkelijke gebouw van A.W. Weissman, 1895 en het nieuwe gebouw ontworpen door Benthem Crouwel Architects. Foto John Lewis Marshall.

Vitrines op de afdeling Design, Stedelijk Museum. Foto Gilian Schrofer

Vitrines op de afdeling Design, Stedelijk Museum. Foto Gilian Schrofer

De video’s van Aernout Mik beneden in de kelder moet je beslist gaan zien. Het zijn er heel veel, en al duren ze lang, blijf kijken, vooral naar die van het proces tegen een namaak Berlusconi, de handbagage controle op een vliegveld, schietoefeningen in een Oost Europees land (Servië?). De gezichtsuitdrukkingen van de toeschouwers zijn ook de moeite waard. Als je weer buiten staat lijkt het straatbeeld zó uit een video van Mik afkomstig.

Het Gemeentemuseum van Berlage in Den Haag is en blijft mijn favoriet. Het ziet eruit of het nog vorige week werd opgeknapt. Wat een mooi gebouw, van buiten en van binnen. De verhoudingen, de kleuren, de sfeer. Op de galerij boven een sober eerbetoon aan Henk Peeters (1925-2013), een van de kunstenaars van de Nul-groep, die hij in 1961 oprichtte met Jan Schoonhoven, Jan Henderikse, Armando en Herman de Vries. Zij maakten ‘onpersoonlijke’ kunst van alledaagse materialen, zoals watten, veren, met water gevulde plastic boterhamzakjes, of tekenden en schilderden met rook en vuur. Boven de door Berlage ontworpen houten zitbank hangt een werk van Peeters. Een tere witte wolk tegen een ijle blauwe lucht. Van dichtbij zie je een stukje schapenwol op een blauw fond.

In de hal beneden kleurrijke muurschilderingen van Sol LeWitt (1928-2007). Van hem is ook de muurschildering Stairs and Stripes (1982) langs een van de trappenhuizen. Die werd in 1998 bij de renovatie van het museum botweg overgeschilderd, maar na vele protesten opnieuw aangebracht.

Hal Gemeentemuseum Den Haag, Sol LeWitt, foto Michel Morel

Hal Gemeentemuseum Den Haag, Sol LeWitt, foto Michel Morel

Trappenhuis Gemeentemuseum Den Haag, Sol LeWitt, foto Nicole Oranje

Trappenhuis Gemeentemuseum Den Haag, Sol LeWitt, foto Nicole Oranje

In Venetië houden ze het liever bij het oude. Op de Punta della Dogana moest het intrigerende beeld van de jongen met de kikker onlangs plaatsmaken voor een  kopie van een negentiende eeuwse straatlantaarn, ‘omdat die er vroeger ook al stond’.

Maar dan ook weg met de toeristen in korte broek, zou ik zeggen. Zo liepen de mensen er vroeger toch ook niet bij?

Jongen met Kikker, Charles Ray, 2009

Jongen met Kikker, Charles Ray, 2009

Jongen met kikker, neergehaald

Jongen met kikker, neergehaald

zie http://kunstvensters.com/2011/12/15/nul-is-meer-dan-nul over de Nulbeweging

zie http://vorige.nrc.nl/thema_archief_oud/nieuws_kunst/article1786876.ece: artikel over Sol LeWitt

http://www.artdaily.com/index.asp?int_sec=2&int_new=62452&b=venice#.UZpG4fHmh20, over Jongen met kikker

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Geen categorie

Een indiaan in de Oude Kerk

Daar zit hij, alsof hij er altijd geweest is en nooit meer weg zal gaan. De indiaanse sjamaan, afkomstig uit een ver verleden, ouder dan de oudste kerk. Hij past wonderwel in de verstilde hoge ruimte van de kerk, bij de doden onder de afgesleten grafstenen vloer. Om hem heen en verderop in de kerk nog meer beelden, er is veel te zien, bijzonder en minder bijzonder, figuratief, conceptueel, van alles wat, het is eerlijk gezegd een beetje veel, maar wat wil je, het is een collectief en iedereen moet een kans krijgen. Daarbij, er moet huur betaald worden, dus hoe meer kunstenaars eraan bijdragen, hoe beter. Toch jammer, want de beelden waren zeker gebaat bij meer ruimte en minder van allerlei, volgens het principe less is more van de modernistische architect Mies van der Rohe. Iedereen kent het, weinigen durven het aan. Het is ook een gevaarlijk principe, want iets moet wel van hoge kwaliteit zijn, wil het zich in zijn eentje kunnen handhaven. De indiaan kan het hebben, maar hij krijgt de kans niet.

Sjamaan, Fardoe Keuning

Sjamaan, Fardoe Keuning

Verder, omdat een speciale belichting ontbreekt moeten de beelden het doen met het licht van buiten door de hoge kerkramen. Dat valt niet altijd mee, zeker niet op een van die dagen wanneer het licht grijzig en vaal naar binnen komt. Op een zonnige dag ziet alles er meteen beter uit, maar zoals bekend schijnt de zon niet altijd. Alleen voor het vrolijk gekleurde ruwhouten beeldje  Gebarentaal maakt de weersgesteldheid weinig uit.  In de nis links naast het grote orgel is goed te zien wat gericht licht met een sculptuur kan doen.  De kleuren spatten ervan af.

Gebarentaal, Carla Rump

Gebarentaal, Carla Rump

Leeg is de kerk eigenlijk op z’n mooist. Maar van mij mag de indiaan blijven en ook het statige beeld van Sint Nicolaas dat ooit in de kleine kapel naast de ingang stond moet terug! Het is verhuisd naar het ABN/Amrokantoor op de hoek van de Dam. Wat moet het daar? Tussen de plastic schotten en de bankbediendes in hun slecht zittende pakken? Voordat de beeldenstorm zijn werk deed heette de Oude Kerk de Sint Nicolaaskerk, gewijd aan de patroonheilige van de zeelieden. Drie verschillende votiefscheepjes boven het koor herinneren aan die tijd, toen zeelieden de zegen van hun heilige kwamen afsmeken voordat ze aan een lange en gevaarvolle reis begonnen.

In de Sebastiaanskapel hangen grote foto’s van Dorothee Bavinck. Qua formaat en tijdloze sfeer helemaal passend bij de kerk. Het onbevangen kindergezicht is mijn favoriet. Als je goed kijkt zie je in haar ogen wat zij zag toen de sluiter klikte.

Meisjesportret, Dorothee Bavinck

Meisjesportret, Dorothee Bavinck

Tentoonstelling Ingebed in beelden, Oude Kerk, Oudekerksplein Amsterdam, 17 maart t/m 14 april 2013, beeldhouwerscollectief ABK ledenexpositie

Tentoonstelling Zichtbaar afwezig, Oude Kerk, Oudekerksplein Amsterdam, 15 maart t/m 14 april 2013, Dorothee Bavinck

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Geen categorie