Een zonnige herfstdag in het Beatrixpark in Amsterdam Zuid. Op het grote grasveld spelen kleine hondjes en daar, tegen een achtergrond van verkleurende bomen, een grote zilveren sculptuur, glinsterend in het wazige zonlicht. Sierlijk en luchtig, maar stevig verankerd. Je weet maar nooit, straks is de vogel opeens gevlogen. Hij staat er sinds kort, een echte verrassing.
Future Past Glory, 2018, roestvrij staal, Heringa/Van Kalsbeek. Foto van de makers
Het beeld is een eerbetoon aan de architecte en stedenbouwkundige Jakoba Helena (Ko) Mulder (1900-1988), van 1930 tot 1972 werkzaam bij Stadsontwikkeling. Samen met Cornelis van Eesteren werkte ze aan de nieuwe stadsuitbreidingen zoals vastgelegd in het Algemeen Uitbreidingsplan (het AUP) uit 1935. In de jaren dertig ontwierp ze het Beatrixpark en het tegenwoordige Amsterdamse Bos – waarna ze bekend stond als ‘juffrouw Bos’. Ook zorgde ze in de nieuw aan te leggen stadswijken voor genoeg groene plekken en kinderspeelplaatsen. Voor de nieuw te bouwen Bijlmermeer diende ze een alternatief plan in zonder hoogbouw, omdat anders naar haar idee het oogcontact tussen ouders en hun buitenspelende kinderen zou verdwijnen. Maar helaas, zoals bekend, de hoogbouw moest en zou er komen. Na haar afstuderen in 1926 aan de TH in Delft was ‘Mejuffrouw ir. Mulder’ een van de weinige vrouwelijke bouwkundigen in Nederland.
Jakoba Mulder
Volgens de informatie op de plaquette verbeeldt het monument onder meer “de plattegrond van de stad Amsterdam, die zich over de eeuwen heen kringsgewijs heeft ontwikkeld” en “de dynamiek van de levende gemeenschap en haar architectuur”. De platheid van het monument moet verwijzen “naar de kaarten waar Mulder haar leven lang mee werkte”. Hoe dan ook, het is een speels en passend beeld voor een vrouw die een prachtig park ontwierp en zich inzette voor de leefbaarheid in de nieuwe stadswijken. Je kan bedenken dat zij ook was als dat beeld: vriendelijk en toegankelijk, maar onwrikbaar als staal.
De twee kunstenaars, Liet Heringa (1966) en Maarten van Kalsbeek (1962), werken al heel lang met organische vormen die ze voor een deel ‘gecontroleerd toevallig’ laten ontstaan. De onvoorspelbaarheid van de natuur is voor hen een inspiratiebron, evenals schoonheid en verval. Zoals vlak na het jaarlijkse bloemencorso in Zundert, wanneer van al die fantastische bloemencreaties alleen nog maar de ijzeren staketsels over blijven. Aan de achterkant van Future Past Glory is een dergelijk staketsel zichtbaar. Als een Zundertse praalwagencreatie in het Beatrixpark.
In de film Hollandse Meesters – Heringa/van Kalsbeek van Erik de Bruyn is te zien hoe de kunstenaars te werk gaan.
Heringa/Van Kalsbeek – Hollandse Meesters from Heringa/Van Kalsbeek on Vimeo.Sculptuur Future Past Glory, te vinden aan de grote speelweide in het Beatrixpark, Amsterdam Zuid.
Kunst is overal 